Porez na dodatu vrednost (PDV) je opšti porez na potrošnju koji se obračunava i plaća na isporuku dobara i pružanje usluga, u svim fazama proizvodnje i prometa dobara i usluga, kao i na uvoz dobara, na onaj deo vrednosti koji je dodat u toj fazi. Prihod od PDV pripada budžetu Republike Srbije.
Ko je PDV obveznik?
PDV postaje obavezan za sve one koji u svom poslovanju pređu osam million dinara prometa, bilo da posluju kao preduzetnik ili društvo sa ograničenom odgovornošću. Radi se o limitu, odnosno ukupnom prometu, koji se ne odnosi na kalendarsku godinu, nego na bilo kojih uzastopnih 12 meseci.
Ukupan promet obuhvata promet dobara i usluga koje preduzetnik ili firma obavlja u okviru svoje delatnosti i za koje ostvaruje naknadu. On se računa na osnovu izdatih računa, odnosno vrednosti poslovnih transakcija koje su obavljene u okviru poslovanja. To znači da svaka prodaja robe ili pružanje usluge u zemlji ulazi u obračun limita koji se prati za ulazak u PDV sistem.
Prijava u sistem PDV
Prijava u sistem PDV-a vrši se podnošenjem evidencione prijave (EPPDV obrazac) nadležnoj filijali Poreske uprave, odnosno preko portala Poreske uprave. Nakon što ste se ulogovali na svoj nalog, potrebno je da odaberete poreskog obveznika i da izaberete opciju PDV registar. Nova PDV registracija kreira se pritiskom na dugme ”Tekstualni unos”.
Obaveze poreskih obveznika
Poreski obveznici su u obavezi da:
- podnose evidencione prijave;
- izdaju račune o izvršenom prometu dobara i usluga;
- vode evidenciju i sačinjavaju pregled obračuna PDV;
- obračunavaju i plaćaju PDV i podnose poreske prijave;
- dostavljaju obaveštenja poreskom organu u skladu sa Zakonom o PDV.
Registar evidentiranih PDV obveznika
Na sajtu Poreske uprave možete pronaći Registar evidentiranih poreskih obveznika – javnu elektronsku bazu koja omogućava da brzo i jednostavno proverite da li se određeno pravno lice ili preduzetnik nalazi u PDV sistemu.
PDV stope u Srbiji
U našoj zemlji postoje dve osnovne stope, koje preduzetnici ili firme koje su u PDV sistemu dodaju na svoje već fomirane cene:
- 20% – standardna stopa za većinu proizvoda i usluga i
- 10% – posebna stopa za osnovne životne namirnice, energente, određene proizvode i usluge od javnog značaja.
U slučaju da morate da uđete u PDV sistem, verovatno je da će većina vaših proizvoda ili usluga biti oporezovana po stopi od 20 odsto.
Kako se obračunava PDV?
PDV se obračunava kao razlika između izlaznog PDV-a (onog koji je naplaćen od kupaca, sa računa koji ste vi izdali) i ulaznog PDV-a (koji ste platili kroz svoje nabavke i troškove, sa računa koje ste vi platili dobavljačima).
Ukoliko je izlazni PDV veći od ulaznog PDV-a, u obavezi ste da uplatite razliku državi. U obrnutom slučaju, ako je ulazni PDV veći od izlaznog PDV-a, imate pretplatu i pravo na povraćaj PDV-a.
Povraćaj se vrši u roku od 45 dana, odnosno 15 dana za obveznike koji pretežno vrše promet dobara u inostranstvu. Postoji i mogućnost da ne tražite povraćaj odmah, nego da negativnu razliku iskoristite da pokrijete buduće obaveze.
Obveznik je dužan da u elektronskom obliku obavesti poreski organ o izmenama podataka iz evidencione prijave koji su od značaja za obračunavanje i plaćanje PDV, najkasnije u roku od pet dana od dana nastanka izmene.
Koji je rok za uplatu PDV-a?
PDV se plaća mesečno ili tromesečno, u zavisnosti od prometa, a rok je 15. dan u mesecu. Tromesečno plaćaju oni koji su u prethodnih 12 meseci ostvarili ukupan promet manji od 50 miliona dinara, a mesečno oni čiji je promet veći.
Važno je znati i da tromesečni PDV zahteva posebnu prijavu, a može se koristiti tek nakon što ste dve kalendarske godine bili mesečni obveznik.
Kada se PDV ne plaća?
PDV se ne plaća onda kada se ne smatra prometom dobara i usluga i to u slučajevima:
- prenosa celokupne imovine ili njenog ili dela, sa ili bez naknade, ako je sticalac poreski obveznik i ako produži da obavlja istu delatnost;
- zamene dobara u garantnom roku;
- besplatnog davanja poslovnih uzoraka u uobičajenim količinama za tu namenu kupcima ili potencijalnim kupcima, odnosno trećim licima za potrebe analize na osnovu akta nadležnog organa;
- davanja reklamnog materijala i drugih poklona manje vrednosti, ako se daju povremeno različitim licima.
U određenim slučajevima postoje i poreska oslobođenja:
- sa pravom na odbitak prethodnog poreza (čl. 24. Zakona o PDV);
- bez prava na odbitak prethodnog poreza (čl. 25. Zakona o PDV);
- poreska oslobođenja kod uvoza dobara (čl. 26. Zakona o PDV).
Izlazak iz PDV sistema
Ako želite da izađete iz PDV sistema, potrebno je da Poreskoj upravi podnesete zahtev na Obrascu ZBPDV za brisanje iz evidencije obveznika PDV u mesecu u kojem ste prestali da obavljate PDV aktivnost.
Uz zahtev se podnose i popisna lista i poreska prijavu PDV od dana početka poreskog perioda u kojem je podnet zahtev za brisanje do dana prestanka obavljanja PDV aktivnosti.
Ukoliko su ispunjeni uslovi za brisanje iz evidencije obveznika PDV, nakon izmirenja obaveza po osnovu PDV, Poreska uprava izdaje potvrdu na Obrascu PBPDV i dostavlja obvezniku preko portala Poreske uprave.
